बापमाणुस

बापमाणुस

          माझा जन्म  1959  साली कर्नाटकातील बेळगाव जिल्ह्यातील एका खेडेगावात झाला. आई चे नाव भागीरथी व बाबाचे नाव यलाप्पा अशी पुण्य माणसं आईवडील म्हणून मला लाभले. एक भाऊ आणि एक बहीण दोघेही माझ्याहून लहान होते. बाबा शेती करायचे आणि आई घर सांभाळायची.ती रोज चार ला उठून घरातील जात्यावर पीठ दळून भाकरी करायची. 1 किलोमीटर अंतर गाठून पाणी भरायची इतकं कष्ट कोणी केले नसतील तेवढं तिने कष्ट केलेत. माझं एक स्वप्न होतं की माझ्या आई बाबांना खुप सुख सुविधा द्याव्यात, आनंद द्यावा असं बरंच काही ठरवलं होतं. शाळेला जाऊ लागलो, मन लावून अभ्यास करू लागलो, कसं बस सहावी पर्यंत शिकलो शिकत असताना काम सुद्धा करायचो, पण खुप कठीण परिस्थिती माझ्या पुढे  निर्माण झाली आणि मी शाळा सोडून दिली. मी ज्या मालकांकडे कामाला जात होतो ते खुप सांगत होते की फक्त सातवी पूर्ण कर म्हणजे एखाद्या नोकरीत  तुला चिकटवू. पण परिस्थिती पुढे कुणाचच काही चालत नाही, सतत आई आजारी पडू (दमा) लागली बाबा काय करणार एकटे हे सगळे विचार, सर्वांची काळजी अस बरच काही म्हणून मी खुप खुप कष्ट करू लागलो, सकाळी लवकरउठून डबा स्वतःच करायचा आणि पायी जायचो, काट्या कुट्यातून, काटे बोचून घेत जायचो , तेव्हा धड पायात व्हना (चप्पल) नसायच्या तसाच चालत जायचो. अशीच कित्येक वर्षे गेली. 
                             
             बहीण मोठी  झाली होती तिच्या लग्नाची जबाबदारी मलाच पार पाडायची होती. आई नसताना कसं आणि काय करायचं हे सगळं पेलेल का? काही वर्षांनी तिचे लग्न जमलं. मुलगा समजूतदार होता. जमेल तशी तयारी केली आणि लग्न लावून दिल. तेव्हाची परिस्थिती खुप हलाखीची होती. त्यात सुद्धा काही कमी पडू दिलं नाही तिला. तिचा संसार सुखाचा चालू होता. दोन मुले आणि दोन सुंदर मुली झाल्या. तिच्या सुखात सुख मानून पुढे गेलो.

            पुढे काही वर्षांनी म्हणजेच 1978 साली माझं लग्न झालं. लक्ष्मी( तिचे नाव )च्या रूपाने लक्ष्मीच घरात आली,सोबत चांगली भेटली वाटलं की थोडं जीवन सुखी होईल पण ते नशिबात नव्हतं, काहीच महिन्यात आईचे निधन झाले. सर्वकाही निरर्थक झालं , वाटलं होतं तिला थोडं का होईना सुख, आनंद द्यावा, बायको आली म्हणजे थोडी कामातून सुटका होईल तिची, पण  देवाची वेगळीच इच्छा होती. सगळं कसं संपल्यासारखं झालं. सतत दुःख मनात राहून गेलं की माझ्या आईला सुख देऊ शकलो नाही, तिचे कष्ट कमी करावेत म्हटलं खरे पण देवाने त्या आधीच तिला या जगातून मोकळं केलं...........

                  हळू हळू दिवस पुढे ढकलत गेले, आणि काही दिवसांनी मी कामा निमित्ताने बाहेर गावी गेलो खुप खुप कष्ट केले कष्टाचं चीज करावं म्हणून घर बांधायला घेतलं आणि छोट का असेना घर बांधलं , त्याच वर्षी म्हणजे  1980 साली एका चिमुकल्याची चाहूल लागली माझ्या मोठ्या मुलाचा जन्म झाला आणि आमच्या दोघांच्या जीवनाचं सार्थक झालं असं वाटलं. मुलगा दीड वर्षाचा झाला,आणि दुसरा मुलगा जन्मला तसे माझे कष्ट करणे वाढतच होते न मुलांकडे पाहिले ना बायको कडे सतत काम काम करू लागलो. सर्व सुख माझ्या मुलांना मिळावं हेच माझे स्वप्न होते. बाहेरगावी असताना थोडे सुख लागले न लागले तोच बाबांचे 1983 साली निधन झाले. ताबडतोबमी गावी आलो , आभाळ कोसळल्या सारखे झाले कारणजे बाप नावाचं छत्र जे होतं ते हरपणे म्हणजे काय हे शब्दात वर्णन करणे कठीण आहे.

             बाबा गेले, काही दिवसातच बहिणीला सुद्धा दम्याचा त्रास सुरू झाला आणि त्यातच लहान मुलांना टाकून, आम्हाला सर्वांना सोडून माझी बहिण देवाघरी गेली एका मागून एक दुःखाचे डोंगर कोसळत होते. त्या मुलांची जबाबदारी सुद्धा मीच घ्यायचे ठरवले. स्वतःचा आनंद न बघता, सगळं सोडून या सर्वांसाठी कष्ट करू लागलो. एकट्याने शक्य कधीच झालं नसतं हे, सोबत लक्ष्मी होती म्हणून घरात लक्ष्मी नांदत होती. काही कमी पडले नाही. त्यात मोठी भर पडली ती म्हणजे बऱ्याच वर्षांनी आणि दोन मुलांनंतर मुलगी झाली.  या सर्व दुःखांवर फुंकर घालण्यास का कोणास ठाऊक तिचा जन्म झाला असावा घरात आनंद नांदू लागला. बघता बघता मुले मोठी होऊ लागली.

            मुलांचे शिक्षण सर्वकाही लक्ष्मीच बघायची तशी मुलं माझी हुशार आणि शांत होतीच त्यामुळे माझे कामात लक्ष लागत होते. शिक्षण झाले, चांगली पदवी ग्रहण करून, चांगली नोकरी प्राप्त करून सेटल आहे सर्व काही,मुलीचे लग्न एक चांगल्या घरात झाले तीही सुखी आहे, मुलांची साथ मिळाली म्हणूनच हे सुखी दिवस बघू शकलो.  मुलांची लग्न झाली नातवंड आली घराचं गोकुळ झालं आणि याच कारण म्हणजे आई बाबांची पुण्याईच म्हणावी लागेल. जे इतक्या दुखानंतर , इतक्या परिश्रम नंतर मला लाभले आहे ते अवर्णनीय आहे......

            


लोग सच कहते हैं - औरतें बेहद अजीब होतीं है.... बडी सुंदर कविता लिखी है गुलजार साहब ने.

Very beautifully written by Gulzar, the man who dedicates his books to 'Rakhi-the longest short story of my life' with g...